«Πιασμένοι χέρι-χέρι»
Στο παρόν άρθρο γίνεται η διερεύνηση της δυναμικής της συναισθηματικής σχέσης του ζευγαριού και η ενδυνάμωση της σύνδεσης τους. Ακόμη αναδεικνύεται η διεργασία της Ψυχοθεραπείας Zεύγους κατά τη διαδικασία που το ζευγάρι αναζητά να επαναπροσδιορίσει τη σχέση με όρους εγγύτητας και εμπιστοσύνης. Όταν κάποιος χαθεί μέσα σε ένα πλήθος αγνώστων αναζητά με αγωνία να συναντήσει τα βλέμμα ενός οικείου προσώπου που όταν το δει αμέσως νιώθει ανακούφιση και ασφάλεια. Αυτή η βιωμένη αίσθηση ασφάλειας όταν βρισκόμαστε με έναν δικό μας άνθρωπο είναι που μας κάνει να αναζητούμε την εγγύτητα μαζί του. Η συναισθηματική σχέση του ζευγαριού αποτελεί από τις σημαντικότερες πτυχές στη ζωή ενός ανθρώπου που τον επηρεάζει συνολικά.
Η συναισθηματική σχέση του ζευγαριού αλλάζει κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής από φάση σε φάση . Οι απαιτήσεις της καθημερινότητας, οι αλλαγές στους ρόλους, το άγχος, η γονεϊκότητα ή σημαντικά γεγονότα ζωής μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι σύντροφοι συνδέονται μεταξύ τους. Συχνά προκύπτει ανάμεσα στο ζευγάρι απόσταση συναισθηματική, απομάκρυνση χρονική και η συνύπαρξη μοιάζει με μια τυπική συνάντηση. Όταν η συναισθηματική επαφή αποδυναμώνεται, μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες στην επικοινωνία, αυξημένες συγκρούσεις ή ένα αίσθημα μοναξιάς, ακόμη και όταν υπάρχει αγάπη και επιθυμία να διατηρηθεί η σχέση.
“Πώς εκδηλώνεται η συναισθηματική απομάκρυνση στο ζευγάρι;”
Η συναισθηματική απομάκρυνση δεν εμφανίζεται συνήθως από τη μία μέρα στην άλλη. Συχνά αναπτύσσεται σταδιακά, μέσα από μικρές αλλαγές στην καθημερινή επικοινωνία και στη μεταξύ των συντρόφων αλληλεπίδραση. Ο μειωμένος χρόνος για ουσιαστικό διάλογο, η δυσκολία να εκφραστούν τα συναισθήματα, η αποφυγή της συζήτησης για τα δύσκολα θέματα της σχέσης δημιουργούν την αίσθηση ότι ένας δεν ενδιαφέρεται για τον άλλο ή ότι η σχέση τους δεν είναι πια προτεραιότητα για τον καθένα τους όπως στο παρελθόν. Σε αυτή τη φάση η συναισθηματική σύνδεση χάνει σταδιακά την δυναμική της.
Η απομάκρυνση αυτή δεν σημαίνει ότι η σχέση τελειώνει αλλά ότι είναι μια ευκαιρία για αλλαγή και επαναπροσδιορισμό της. Όταν αναγνωριστεί έγκαιρα η δυσλειτουργία, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για ουσιαστικό διάλογο, με την αναγνώριση των επώδυνων συναισθημάτων και την διερεύνηση νέων τρόπων επικοινωνίας ώστε να γεφυρωθεί το συναισθηματικό χάσμα που προέκυψε.
«Πώς να συναντηθούμε συναισθηματικά;»
Οι σύντροφοι προσπαθούν να «συναντηθούν» συναισθηματικά. Συχνά περνούν από το «νιώθω μόνη» στο «ό,τι και να κάνω δεν είναι αρκετό για αυτήν» με τον θυμό και την απογοήτευση να τους απομακρύνουν όλο και περισσότερο. Είναι σαν να χάνονται ξανά στο πλήθος των αγνώστων αναζητώντας να δουν στο βλέμμα του συντρόφου τους την οικειότητα που φέρνει η κατανόηση, η αποδοχή, η αγάπη. «Είμαστε σαν ξένοι μέσα στο σπίτι» είναι η αίσθηση που έχουν οι άνθρωποι που βιώνουν την συναισθηματική αποξένωση στη σχέση τους. Δημιουργούμε σχέσεις επιδιώκοντας την κοντινότητα και την ζεστασιά.
«Πώς να καταλάβω ότι με αγαπά;»
Πολλές φορές ο τρόπος που επιδιώκει κάποιος την συναισθηματική ανταπόκριση του/της συντρόφου του, κατά παράδοξο τρόπο κάνει τον δεύτερο να απομακρύνεται. «Είναι αδιάφορος/η», «δεν μου λέει πως με αγαπάει», «δεν ενδιαφέρεται για μένα». Μέσα σε αυτή την αμφισβήτηση της αγάπης μπορεί κάποιος να νιώθει ότι τίποτε δεν είναι αρκετό για να ικανοποιήσει τον/τη σύντροφο του και έτσι ακινητοποιείται και παίρνει απόσταση. Μπαίνοντας σε τροχιά κίνησης αυτός ο φαύλος αρνητικός κύκλος αλληλεπίδρασης, τότε η αποσύνδεση του ζευγαριού μεγαλώνει. Η ανάγκη να καταλάβει ο ένας τον άλλον και να ασχοληθούν με τα θέματα που τους απασχολούν γίνεται πια προτεραιότητα. Ο φόβος της αποσύνδεσης κάνει τη συντροφική σχέση να μοιάζει εύθραυστη.
“Πότε η ψυχοθεραπεία ζεύγους μπορεί να βοηθήσει;”
Σε αυτή την περίπτωση, η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο της Ψυχοθεραπείας Ζεύγους μπορεί να βοηθήσει τους συντρόφους να εστιάσουν στα βαθύτερα συναισθήματα μοναξιάς, ευαλωτότητας και στην ανάγκη τους για ουσιαστική σύνδεση. Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε το συναισθηματικό χάσμα να γεφυρωθεί μέσω της κατανόησης, της αποδοχής και της αναγνώρισης των αναγκών του ενός από τον άλλον.
Η αίσθηση ότι κάποιος είναι σημαντικός για τον σύντροφό του, ότι εισακούγεται, υπολογίζεται και γίνεται κατανοητός, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη συναισθηματικής ασφάλειας μέσα στη σχέση. Όταν κάθε σύντροφος μπορεί να είναι συναισθηματικά διαθέσιμος και ανταποκρίνεται με ενσυναίσθηση στις ανάγκες του άλλου, δημιουργείται ένα ασφαλές πλαίσιο που ευνοεί την εγγύτητα, την εμπιστοσύνη και την επανασύνδεση του ζευγαριού.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ένα ζευγάρι να ξαναβρεί τη συναισθηματική σύνδεση στη σχέση;
Κάθε κρίση στη σχέση είναι μια ευκαιρία για αλλαγή. Στην περίπτωση που το ζευγάρι αξιοποιήσει την δυσκολία στη σχέση με έναν τρόπο που θα μάθουν ο ένας για τον άλλο όσα δεν μοιράστηκαν έως τώρα, για τα επώδυνα συναισθήματα, για τις στιγμές μοναξιάς αλλά και την ανάγκη για αγάπη τότε η σχέση μπορεί να εξελιχθεί και η σύνδεση να ενδυναμωθεί.
Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξεκινήσει ένα ζευγάρι ψυχοθεραπεία;
Οι άνθρωποι αναζητούν την ψυχοθεραπεία ζεύγους όταν νιώθουν έντονα την απουσία του συντρόφους τους στη σχέση, όταν τους λείπει η συναισθηματική ανταπόκριση που τους έδειχνε ο σύντροφος τους στο παρελθόν αλλά και όταν οι συγκρούσεις αποτελούν πια μια επαναλαμβανόμενη κατάσταση που τους επηρεάζει σημαντικά.
Είναι φυσιολογικό να αλλάζει η συναισθηματική σχέση με την πάροδο του χρόνου;
Κάθε σχέση είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένα σύστημα που εξελίσσεται και επηρεάζεται από τις αλλαγές της ζωής, όπως η εργασία, η γονεϊκότητα, οι αυξημένες υποχρεώσεις ή δύσκολες προσωπικές εμπειρίες. Σε αυτές τις αλλαγές συχνά χρειάζεται το ζευγάρι να αποκτήσει νέους τρόπους προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα του.
Όταν η απομάκρυνση επιμένει, η ψυχοθεραπεία ζεύγους μπορεί να βοηθήσει τους συντρόφους να κατανοήσουν το μοτίβο της σχέσης τους…
Φανή Τζίκα
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια Ζεύγους & Οικογένειας
